Trang ChínhTrợ giúpTìm kiếmĐăng kýĐăng Nhập
Thống Kê
Hiện có 1 người đang truy cập Diễn Đàn, gồm: 0 Thành viên, 0 Thành viên ẩn danh và 1 Khách viếng thăm

Không

Số người truy cập cùng lúc nhiều nhất là 12 người, vào ngày Tue Jun 11, 2013 9:53 pm
Latest topics
» HỘI KHÓA LHP77.80 NĂM 2013 TỪ NGÀY 26-28/7/2013 TẠI ĐÀ LẠT
by Hocman Sat Jun 29, 2013 8:47 pm

» Thơ
by khánh 10h Sun Jan 27, 2013 2:53 am

» Đơn Xin Học
by khánh 10h Fri Jan 11, 2013 1:37 am

» PHÂY SƠ BÚC ( FACEBOOK)
by Hocman Wed Nov 21, 2012 10:37 pm

» Nếu Việt Nam là số 1 thế giới......
by antusmax Tue Nov 13, 2012 7:13 pm

» Tìm bạn
by Hocman Wed Nov 07, 2012 12:14 pm

» 20/10/2012
by TK Fri Oct 19, 2012 10:44 pm

» Phủ Thiên Trường 750 năm tuổi
by TK Fri Oct 05, 2012 11:21 am

» Thiên Trường đế phủ, Đại Việt Trần triều
by TK Fri Oct 05, 2012 11:21 am

» ĐAU KHỔ TRẦN GIAN
by TK Fri Oct 05, 2012 11:20 am

» HÌNH & ẢNH
by TK Fri Oct 05, 2012 11:20 am

» Bổ Củi
by TK Fri Oct 05, 2012 11:19 am

» Hoa hồng đẹp
by Hoàng Minh Phong Thu Sep 13, 2012 9:26 pm

» VUI CHÚT CÁC CỤ ƠI
by virona Sun Sep 02, 2012 10:26 pm

» Thời Đại Websites
by TK Sat Sep 01, 2012 5:15 pm

» Chúc mừng sinh nhật
by TK Sat Sep 01, 2012 5:14 pm

» Tự hát
by virona Sat Sep 01, 2012 1:54 pm

» Tuyên ngôn tình yêu.
by hoangthienkim Fri Aug 31, 2012 4:12 pm

» Gửi tới con yêu của mẹ
by Hoàng Minh Phong Thu Aug 30, 2012 8:05 am

» Bài viết hay tham khảo
by Kieu Phuong Wed Aug 29, 2012 9:29 am

» Viếng Neil Alden Armstrong
by TK Wed Aug 29, 2012 12:26 am

» Viếng Từ Hoài Khiêm
by TK Wed Aug 29, 2012 12:25 am

» Thu Chín
by batrung Mon Aug 27, 2012 2:59 pm

» Chuyện bây giờ mới kể (Dư âm Xuân Thiều)
by Hoàng Minh Phong Wed Aug 22, 2012 3:21 pm

» Rất đơn giản!
by TK Tue Aug 21, 2012 9:02 am

» Mưa chiều thu
by TK Tue Aug 21, 2012 9:01 am

» Chuyện vỉa hè và lòng đường
by TK Tue Aug 21, 2012 9:01 am

» Wife is like a tv
by hoanghiennd63 Sat Aug 18, 2012 11:25 pm

» THƯ GIÃN VỚI NHẠC TIỀN CHIẾN
by Hocman Sat Aug 18, 2012 9:13 pm

» GIÀU VÀ NGHÈO
by Hocman Sat Aug 18, 2012 6:15 pm

» Mấy Chục Năm
by TK Fri Aug 17, 2012 11:13 am

» GÁI NAM, GÁI BẮC
by batrung Fri Aug 17, 2012 8:44 am

» ĐÀ LẠT VẪY GỌI
by Quoc Trung Thu Aug 16, 2012 9:23 pm

» Kết Quả Mong Manh
by batrung Thu Aug 16, 2012 1:38 pm

» Một mẻ cười
by TK Mon Aug 13, 2012 12:24 pm

» CÁCH CHỐNG TÀU
by TK Sun Aug 12, 2012 8:21 am

» Về Nam Định với tớ đi em!
by TK Sat Aug 11, 2012 11:15 pm

» LHP80-PHOTOCOLLECTION : MUÔN SẮC XUÂN THIỀU 2012
by kimlan Sat Aug 11, 2012 9:03 pm

» VỀ ĐỢT TỤ BẠ 2013
by Hung10B Sat Aug 11, 2012 8:19 pm

» LHP80 - CHƯƠNG TRÌNH GẶP MẶT ĐÀ NẰNG 2012
by hoanghiennd63 Sat Aug 11, 2012 4:07 pm

» TẶNG CÁC BẠN KHÓA MÌNH
by songxa Sat Aug 11, 2012 9:11 am

» CHUYỆN TÀO LAO HÀNG NGÀY
by Hocman Fri Aug 10, 2012 10:24 pm

» Chúc mừng sinh nhật
by giangcoi0808 Wed Aug 08, 2012 11:44 pm

» Vịnh Con Người
by TK Wed Aug 08, 2012 9:53 pm

» Xem Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ
by TK Wed Aug 08, 2012 9:52 pm

» Tả Văn Tơi
by TK Wed Aug 08, 2012 9:51 pm

» To & Dài
by TK Wed Aug 08, 2012 9:50 pm

» Ảnh ngưỡng mộ
by batrung Tue Aug 07, 2012 2:34 pm

» Danh sách cập nhật tới ngày 6/8/2012
by oanhE Mon Aug 06, 2012 1:58 pm

» Say Rượu
by TK Mon Aug 06, 2012 12:04 am

» Mau!
by TK Sun Aug 05, 2012 8:24 pm

» Bon chen
by TK Sun Aug 05, 2012 8:23 pm

» Những bến sông Nam Định
by TK Sun Aug 05, 2012 6:33 pm

» Danh sách tham dự họp mặt Xuân Thiều Đà Nẵng
by Phu-10I Sun Aug 05, 2012 5:23 pm

» Chi phí buổi gặp mặt Xuân Thiều
by virona Sun Aug 05, 2012 7:54 am

» VIDEO HỘI KHÓA
by Hocman Fri Aug 03, 2012 8:47 am

» THỜI GIAN
by Kieu Phuong Thu Aug 02, 2012 9:17 am

» Mùa xuân trên thành phố dệt
by TK Thu Aug 02, 2012 12:49 am

» Gặp Nhau
by TK Wed Aug 01, 2012 11:30 pm

» HỌP KHÓA ĐẠI CÁO
by giangcoi0808 Tue Jul 24, 2012 10:58 am

» Về Nam Định ăn phở 5 nghìn
by giangcoi0808 Fri Jul 20, 2012 6:55 pm

» Lần đầu tiên bạn khóc
by hoanghai Fri Jul 13, 2012 6:03 am

» Gia đình là gì
by hoanghai Fri Jul 13, 2012 6:01 am

» Ảnh của bạn bè trong khối mình
by Thinhday Sun Jul 01, 2012 10:37 am

» Về tình hình sức khỏe thầy Nguyễn Trinh
by TK Sat Jun 30, 2012 10:54 pm

» Hàng Trung Quốc
by Hocman Tue Jun 12, 2012 10:21 pm

» Hop mat Da nang - Thuc don BBQ
by Kieu Phuong Mon May 28, 2012 2:46 pm

» Tôi Sống
by TK Sun May 20, 2012 3:34 pm

» Những Điều Quý Nhất
by TK Sun May 20, 2012 3:33 pm

» Hồ Chí Minh
by TK Sun May 20, 2012 3:32 pm

» Mẹ mất - Một khoảng trống mênh mông trong đời
by hoanghai Thu May 17, 2012 6:21 am

» TIN BUỒN
by Phu-10I Tue May 15, 2012 9:40 am

» Phật Đản
by TK Sat May 05, 2012 12:44 am

» 100 năm trong 10 phút
by giangcoi0808 Fri Apr 13, 2012 12:39 pm

» Một Dòng Thơ
by TK Sat Mar 24, 2012 6:48 am

» Hạt Bụi
by TK Sat Mar 24, 2012 6:47 am

» CHUYỆN TỬ TẾ
by hoanghai Sun Mar 18, 2012 7:36 am

» Gãi Ghẻ
by TK Wed Mar 14, 2012 10:06 am

» Thống Kê Chưa Đầy Đủ
by TK Wed Mar 14, 2012 10:06 am

» Tâm Hồn Ăn Uống
by TK Wed Mar 14, 2012 10:05 am

» Trả Giá
by TK Wed Mar 14, 2012 10:05 am

» Sống
by TK Mon Mar 12, 2012 10:58 pm

» Sông Quê
by TK Mon Mar 12, 2012 10:56 pm

» Ngọn Đèn Treo
by TK Mon Mar 12, 2012 10:55 pm

» MẸO CỨT GÀ
by hoanghai Sun Mar 11, 2012 5:33 pm

» Chẳng Ra Hồn!
by TK Fri Mar 09, 2012 6:49 am

» Ăn Theo
by TK Fri Mar 09, 2012 6:27 am

» Chúc Mừng Ngày 8 Tháng 3 Năm 2012
by giangcoi0808 Thu Mar 08, 2012 11:23 am

» Bình Đẳng Giới
by TK Wed Mar 07, 2012 8:41 pm

» Về Miền Tây
by Hocman Sat Feb 25, 2012 11:29 am

» Viếng Whitney Houston
by TK Mon Feb 13, 2012 9:09 pm

» Đủ Lý Tình
by TK Mon Feb 13, 2012 9:08 pm

» Có Thật Đáng Tin Không?
by TK Thu Feb 09, 2012 6:59 pm

» Nhân vụ Tiên Lãng bàn về công vụ
by TK Thu Feb 02, 2012 3:31 pm

» Vịnh Cái Chết
by TK Tue Jan 31, 2012 3:03 pm

» Hết Tết
by TK Sun Jan 29, 2012 7:19 pm

» CHÚC MỪNG NĂM MỚI NHÂM THÌN
by virona Sun Jan 29, 2012 9:38 am

» Chống Bất Công
by TK Tue Jan 24, 2012 3:10 pm

» Chống Đói Nghèo
by TK Tue Jan 24, 2012 3:09 pm


Share | 
 

 Bài viết hay tham khảo

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Kieu Phuong

avatar

Tổng số bài gửi : 76
Join date : 10/08/2010
Age : 54
Đến từ : Hà Nội

Bài gửiTiêu đề: Bài viết hay tham khảo   Wed Aug 29, 2012 9:29 am

Toronto
Canada 19/8/2012



“Cuối hè. Không ít gia đình phải nghĩ
đến chuyện trường lớp. Học và kiếm tiền là chuyện dài và còn thiết thân với nhiều
người. Trong hai chuyện đó cái nào khó? Thực chả có chuyện nào là khó cả nếu
đích chỉ là học cho qua quít hay lượm vài đồng bạc lẻ thì ngay con nít ở đâu
cũng thường làm được. Mọi cái chỉ khó dần nếu ta muốn tìm cách đi cho bài bản
hướng đến đỉnh mà thôi”- Bài viết mới của cây bút quen thuộc: tiến sĩ Phạm Ngọc
Cương (Toronto, Canada)



Lòng vòng qua vài nền giáo dục:



Việt Nam nhận ảnh hưởng của rất nhiều nền giáo dục
khác nhau: Tàu, Pháp, Nga, Mỹ…đủ cả. Nhưng do vị trí địa lý, hoàn cảnh lịch sử,
sự chọn lựa chính trị, và ý chí con người mà cho đến tận giờ có hai nền giáo dục
vẫn ảnh hưởng mạnh đến tư duy giáo dục Việt Nam là Trung và Xô.




Giáo dục Trung Hoa về cơ bản có thể gọi là nền giáo
dục có quán tính luôn ngoái nhìn về đằng sau. Người Tàu dậy nhau từ thế hệ này
sang thế hệ khác rằng vua sáng nhất của họ là Nghiêu- Thuấn- Vũ. Vạn thế sư biểu
là Khổng Tử… Phương cách giáo dục của Tàu trải qua cả mấy ngàn năm cũng chỉ là
làm sao đúc người nay cho giống được người xưa vì xưa là khuôn vàng thước ngọc.
Luôn ngoái lại đằng sau đầy hoài niệm vì quá ít niềm tin vào năng lực thực tại!
Líu lo ca ngợi cái quá khứ là vĩ đại là muôn năm thì mặc nhiên phủ định đà tiến
hóa của lịch sử, triệt tiêu sức sáng tạo và không dám cả dụi mắt mà nhìn cho kỹ
cái hiện hữu, đón nhận và thích ứng với cái mới cái hay hơn phải đến và tất đến
trong tương lai.




Việt Nam đã và đang đánh mất rất nhiều thời gian và
trí tuệ của cả thầy, trò, tiền của, tâm huyết và hi vọng của toàn xã hội trong
việc nhồi nhét nhau tới bội thực các món như triết học Marx- Lê Nin, kinh tế
chính trị học Marx-Lê Nin, Chủ nghĩa cộng sản khoa học, tư tưởng Hồ Chí Minh, Lịch
sử đảng…Việc này có thể gọi đủ tên từ thói thích ăn mày dĩ vãng tới giáo điều,
xơ cứng, phi thực tế, nhưng về gốc rễ cũng là một kiểu dập theo quán tính giáo
dục hướng cổ, cốt đào tạo lòng trung của Trung Hoa. Chỉ từ khi Trung Quốc nhoài
người ra ôm cái tư duy giáo dục thực tiễn của phương Tây họ mới thoát khỏi sự
đì đẹt cả mấy ngàn năm, bắt đầu cất cánh và có hôm nay.




Liên Xô có nhiều thành tựu trong giáo dục. Tuyệt vời
nhất là biết đổ tiền ra cho phát triển khoa học cơ bản. Thời Xô Viết, các viện
hàn lâm có quyền lực khoa học thật khủng khiếp. Ý tưởng của các viện sỹ thường
được nhà nước tài trợ tối đa để thực hiện. Nền giáo dục Xô Viết là nền giáo dục
sẵn sàng tốn kém để trồng cây đại thụ tức tạo vườn ươm thiên tài. Mà thiên tài
thì ở đâu cũng hiếm nên dẫu thuốc luyện đan được cấp phát tứ tung mà số thí
sinh đạt đến mười thành công lực cũng không quá nhiều. Cùng tốt nghiệp trường
Xô Viết mà kiến thức các tân khoa khác nhau một trời một vực. (Có thời Việt Nam
từng có câu tổng kết rằng: con bò mà dắt qua Quảng trường Đỏ cũng thành tiến sỹ).
Tuy nhiên, nhờ nền giáo dục gắng trồng đinh lim sến táu ấy mà một nước Nga Sa
Hoàng tiền công nghiệp sau mấy chục năm cất cánh thành Liên bang Xô Viết siêu
cường thế giới.




Việt Nam chưa có tiềm năng theo đuổi nền giáo dục lấy
khoa học cơ bản làm nền tảng này vì chuyện hít thở cho dài hơi cũng thật không
dễ tập.




Bắc Mỹ thấy rõ là đào tạo nhân tài khoa học cao cấp
quá tốn kém vì vậy để bù cho lỗ hổng đào tạo của mình, họ chọn cách mua hoặc dụ
nhân tài thế giới về làm thuê cho họ. Nền giáo dục thiên về thực dụng thì sẽ bị
chê vì tầm nhìn ngắn hạn. Nhưng nếu lý tưởng hóa quá thì sẽ làm học sinh đuối sức
và dễ thành hão huyền. Cách làm của Bắc Mỹ là lấy ngắn nuôi dài, lấy thực dụng
nuôi lý tưởng. Hay có thể gọi ngắn gọn là nền giáo dục thực-lý (thực dụng- lý
tưởng). Bắc Mỹ, khởi thủy chỉ nhăm nhăm tạo ra copycat. Tức các sản phẩm chất
lượng tương đồng cần thiết cho đòi hỏi của xã hội công nghiệp. Giáo dục ra các
kỹ năng (skills) tương thích.




Đây chính là cái mà giáo dục Việt Nam cần theo đuổi
hôm nay.




Về chuyện chính trị, như một trớ trêu của lịch sử,
nói đúng hơn là do viễn kiến ngắn, cùng lợi ích nhóm của giới lãnh đạo mà Việt
Nam trong hai cái xấu đã luôn chọn cái xấu hơn trước. (…) Ngay cùng trong khối
cộng sản khi phải chọn giữa Xô và Trung thì ĐCS đã ngả về Trung trước, sau ôm hận
với Trung mới rẽ qua Xô. Phải chọn giữa Trung và Mỹ thì lại quặp Trung trước,
chỉ khi bẽ bàng với Trung rồi thì mới chịu hé cửa nhìn sang Mỹ. Tuy vậy, về
chuyện giáo dục gần đây Việt Nam đã nhướn mắt tới nền giáo dục Ây Mỹ và đó là một
tín hiệu tốt đáng khích lệ.




Thầy, trò và chương trình



Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về vị trí người thầy
và trò. Người thầy có lúc được coi là chủ thể, có lúc được coi là khách thể.
Trò lúc thì là đối tượng cần được khám phá hay có lúc lại thành thực thể dẫn dắt
khám phá! Thực ra các cách đặt vấn đề này đều có gì đó sai. Chủ thể phải là
chương trình giảng dạy mà thầy và trò là những người cùng giúp nhau khám phá.
Vì vậy mà chương trình tốt thì thường chất lượng giáo dục sẽ không tồi. Chương
trình giáo dục tệ thì sự học dễ thành sáo vẹt còn thầy hay trò giỏi cũng đến
thui chột tài năng.




Cũng như đức trị – nơi trông chờ vào tư cách cá
nhân người lãnh đạo – là phó mặc cho may rủi và nhiều phần dẫn đến tan nát
trong quản lý xã hội. Trong khi đó pháp trị-dẫu đích đến cuối cùng là phục vụ
cá nhân- lại xếp luật pháp (chủ trương, chính sách) cao hơn cá nhân và vì vậy
con người lại vào nề nếp ăn khớp với nhau. Uy quyền của người thầy chỉ nên là
quyền của người chịu trách nhiệm đứng lớp cùng những học sinh tự do và bình đẳng.
Sức mạnh của mái trường, nếu có, là sức mạnh của một tập thể luôn dốc lòng phát
triển sức sáng tạo, xiển dương song hành với đức hạnh, thiện ý và sự công bằng.
Chương trình mang tính quyết định vì nó là tổng kết của nhiều trí tuệ, nhiều ý
kiến. Lập chương trình cần dân chủ tập trung theo đúng nghĩa của từ này. Làm
sao để có chương trình giảng dạy tốt? Đó là ý chí chính trị, ý chí khai phá và
canh tân giáo dục tùy thuộc vào tinh hoa cuả từng dân tộc, đặc biệt phát tiết
trong những thời khắc hệ trọng của lịch sử. Giết một thế hệ nhanh nhất là cho
chúng dùi mài những điều vu vơ, vô nghĩa, làm chúng ngộ nhận cái ảo là tri thức
thật, cái lỗi thời là hiện đại, cái không lời giải, cái bế tắc là đỉnh cao trí
tuệ. Tất cả không nhằm bồi bổ mà còn làm thui chột sức sáng tạo của bản năng
sinh tồn.




Hình tượng người thầy ở Bắc Mỹ đã tiêu giảm nhiều
phần thiêng liêng so với quan điểm truyền thống Á Đông. Tuy vậy đây lại là điểm
tốt vì nó thu hẹp khoảng cách thầy trò, thầy chỉ còn là một mắt xích của sự
phân công lao động và sàng lọc xã hội. Thầy giỏi ở Bắc Mỹ là biết cách biến
mình thành một công cụ tuyệt vời của học sinh nhằm khám phá kiến thức và xây dựng
tư duy độc lập cho học sinh.




Nhà trường



“Nhà nước…, là một thực thể đa dạng và chỉ nên được
thống nhất thành một cộng đồng bằng giáo dục”. (1) Vì vậy dẫu không thể có bình
đẳng về tài sản nhưng phải có sự tiếp cận bình đẳng về giáo dục công. Để hiện
thực hóa điều này ở Ontario các chủ nhà mỗi năm phải đóng tiền thuế bất động sản
thường xấp xỉ 1% giá trị nhà đất. Và bao giờ cũng được hỏi là muốn bỏ tiền đó
cho trường công lập hay trường Thiên Chúa giáo. Vì vậy học trường công không ai
phải lo đóng thêm học phí mà ngay cả sách giáo khoa, dụng cụ học tập như bút, vở…
là nhà trường sẽ cấp miễn phí.




Vài năm trước khi con gái tôi học lớp sáu thấy bút
chì phát cho học sinh không đủ màu và không được gọt sẵn đã thấy là bức xúc.
Tôi nghĩ bọn trẻ này sướng quá không cả biết rằng có bao thiếu niên khác ở một
phần bên kia của địa cầu đang phải vượt lũ hay leo cầu khỉ tìm con chữ sao bèn
bảo cháu tự tìm cách mà giải quyết lấy vấn đề nhỏ ấy. Cháu viết thư hỏi ông nghị
sỹ liên bang hay đi qua nhà vận động tranh cử, ông đó chuyển thư cho bộ trưởng
giáo dục và cả hai ông viết thư trả lời cháu là sẽ khắc phục tình trạng đó
ngay.




Nhiều lúc tôi nghĩ trẻ con bên này đúng là thượng đế,
vậy nền giáo dục dạy dỗ thượng đế cũng đáng để mắt vào nhìn nhận. Sự học ở Bắc
Mỹ luôn được nêu cao rõ ràng là học để kiếm việc, để sống. Đích của sự học
không úp mở hay được đậy điệm bằng những mỹ từ cao quí như học để làm người,
hay phục vụ Tổ Quốc, Nhân Dân… mà nhiều nơi, nhiều nước rao giảng. Điểm đến cuối
cùng của giáo dục Bắc Mỹ là tạo ra những sản phẩm giáo dục có tính năng tốt,
đáp ứng đủ nhu cầu thị trường lao động. Học gì thường học sinh cũng được cho
xem trước bức tranh tương lai là khi ra trường, việc này được trả công bao
nhiêu tiền một tiếng và có bao nhiêu phần trăm người tốt nghiệp ở đây ra kiếm
được việc ngay trong 30 ngày, 60 ngày…hay trong năm đầu tiên.




Thực tế, duy lợi đến trần trụi!




Kiến thức phổ thông, hiểu theo nghĩa là cái gì tối
cần thiết cho cuộc sống đã ngày một dài thêm mà cuộc đời con người thì hữu hạn,
vậy phải học gì là thiết yếu nhất. Làm gì để sự nghiệp giáo dục không bị phí phạm
hoặc lạm dụng? Không thể cắt xén cái thiết yếu. Phải trọn vẹn nhưng không thể
ôm đồm những chuyện viển vông, hết giá trị thực tế. Một nền giáo dục duy lợi
cũng có không ít thách thức. Từ mấy ngàn năm xưa các triết gia cổ Hy Lạp đã cảnh
báo “Đối với con người chẳng có giới hạn nào là đủ cho việc thu thập của cải”(2).
“Bản chất của lòng ham muốn là vô hạn và phần lớn người ta sống chỉ để thỏa mãn
những ham muốn này”(3); “ Người ta chỉ chú trọng đến sự sống còn chứ không nghĩ
đến chuyện sống tốt đẹp và vì lòng ham muốn thì vô hạn, người ta cũng muốn những
phương tiện thỏa mãn lòng ham muốn này trở thành vô hạn”. Và họ nhắc tiếp rằng:”
Một nền giáo dục bình đẳng cho tất cả mọi người sẽ chẳng có lợi gì hết, nếu nền
giáo dục đó dạy người ta tham danh, hoặc tham lợi, hoặc tham cả hai.”(4)




Tiền của đáng được coi trọng, nhưng dù duy lợi đến
mấy nền giáo dục Bắc Mỹ cũng không dạy coi tiền trọng hơn đức hạnh. Giáo dục luật
pháp chính là bà đỡ của giáo dục đức hạnh. Học sinh phải có sự yên tâm là khi
là có tài năng, hoặc kỹ năng thì tiền sẽ đến. Tuy nhiên, muốn được yên ổn trước
nhất cả về phần hồn lẫn phần xác thì phải nhớ tuân thủ luật pháp, tức là biết
tôn trọng tự do và quyền lợi của những người khác.




Là một đất nước di dân, Canada càng cần nhấn mạnh
giáo dục luật pháp phải mạnh hơn tập quán và thói quen. Nói cách khác là nỗi sợ
phạm luật nhằm thượng tôn luật lệ luôn phải vượt qua bản năng và quán tính.
Không biết không phải là cái cớ để trốn tội. Chính sách, chương trình phải mang
tính phổ quát, nhưng hành động và trách nhiệm thì phải bổ cụ thể vào từng cá
nhân. Mỗi công việc đều giao đích danh từng học sinh. Đó là chủ nghĩa tư bản!
Không có sự mơ hồ giữa ranh giới “của tôi” hay “không phải của tôi” cùng lúc.
Khái niệm “tất cả” cũng là không tồn tại trên thực tế. Sở hữu, dù là ý nghĩ hay
tư tưởng, đều là của riêng. Trừ những người thừa kế may mắn còn với quảng đại,
ai muốn có sở hữu tài sản thì phải dốc lòng học nhằm đáp ứng đủ và đúng đòi hỏi
của thị trường.




Có thể thấy rõ rằng toàn bộ tư tưởng chính trị học
đường của Việt Nam hôm nay là nhằm xiển dương một đức tính duy nhất là đức tính
tin tưởng và phục tùng vào đảng. Tiếc thay, dù được nhồi nhét điều đó đến cỡ
nào thì đó cũng không phải là bí quyết để làm yên lòng dân chúng. Chân lý là
không thể điều hành bất kể chuyện gì kể cả chuyện giáo dục bằng lối chủ quan
duy ý chí mà phải bằng qui luật phát triển khách quan. Ngay cả khi đặc quyền
tương xứng với khả năng xã hội dân chủ cũng không chấp nhận độc quyền. Vì độc
quyền sẽ triệt tiêu lợi ích của số đông và khi quảng đại con người thấy không
có phần của mình thì họ sẽ thờ ơ. Để cơ cấu chính trị xã hội tồn tại vững bền
thì điều tiên quyết là mọi thành phần dân chúng đều phải thấy có phần mình
trong đó, vì vậy sẽ dồi dào ý thức và ý chí để gìn giữ, bảo vệ nó.




“Quốc gia không phải chỉ là sự tập hợp của nhiều
người mà là sự tập hợp của nhiều người khác nhau và sự đồng dạng không tạo
thành quốc gia… Biến tất cả mọi người thành đồng nhất thay vì đem lại phúc lợi
cao nhất cho quốc gia lại hóa thành tiêu diệt quốc gia…. Quốc gia càng đa
nguyên chừng nào càng tốt chừng ấy”(5). Đó là chân lý giáo dục tiếp theo của Bắc
Mỹ. Tối đa hóa cái “Tôi”, cái riêng cá nhân của mỗi học sinh. Có vậy mới nhiều
màu sắc, mới phong phú và sáng tạo. Sự khác biệt làm nên sức mạnh. Xuất phát điểm
của xã hội là các cá nhân và điểm đến cuối cùng là toàn xã hội. (Ngược với Việt
Nam nơi xuất phát điểm luôn khoác danh tập thể – mang các danh xưng khác nhau từ
gia đình, dòng họ, tập thể, tổ chức…- dẫu chân tướng của điểm đến cuối cùng thường
là thỏa mãn mục đích ngầm của các các nhân).




Canada giáo dục bằng cách giao quyền rất lớn và rất
sớm cho cá nhân trong việc tự ra quyết định và chịu trách nhiệm về các quyết định
của của mình. Một cháu của tôi năm 7 tuổi, có lần tuyên bố: “Cuộc đời của con
thì con là người quyết định, và khi con càng lớn thì bố mẹ sẽ có càng ít quyền
hơn đối với con”.




Ở Việt Nam, khi bố mẹ nghe con nói như vậy chắc sẽ
nghĩ là cháu láo, nhưng chúng tôi thực sự ngạc nhiên và sung sướng khi nghe
cháu bàn luận như vậy. Dung dưỡng từ bé trong tinh thần như vậy nên các cháu sẽ
mong và cố tự lập từ rất sớm. Biết đi kiếm tiền từ khi còn học cấp hai, tốt
nghiệp phổ thông hầu như đã tự lập trong việc chọn nghề nghiệp tương lai, kiếm
chỗ ở riêng, thường sớm tự lo toan mọi chuyện cho cuộc sống của mình. Các cá
nhân bằng tài năng, ý chí khả năng và niềm tin của mình phải tự tìm cho mình
con đường ngắn nhất dẫn đến thành công, nhưng khi thành công tỏa sáng thì cả xã
hội đều được hưởng phúc lợi qua chính sách thuế.




Từ mấy ngàn năm trước, dân đảo Crete cho nô lệ được
hưởng mọi quyền lợi như của chủ nhân ngoại trừ quyền mang vũ khí và quyền học tập
thể dục, thể thao. “Thể dục là một trong những môn học cần thiết để huấn luyện
trẻ con thành người tự do”(6). Thể dục thể thao là một trong các thế mạnh của
trường lớp Bắc Mỹ. Mỗi thầy cô phải dạy hai môn ở trường trung học và thật lý
thú khi thường là giáo viên toán, tiếng Anh, hay tiếng Pháp… cũng đồng thời là
giáo viên thể dục. Môn thể dục cũng quan trọng và còn tạo nhiều hưng phấn cho học
sinh hơn các môn học khác.




Khi lên bục giảng, về nguyên tắc, người thầy phải
thương yêu tất cả học sinh như nhau. Nói thì dễ nhưng chúng ta là con người,
nhiều khi cùng là con cái mình mà các bậc cha mẹ còn thiên vị, đứa yêu, đứa
ghét. Mà đây lố nhố trong lớp tới 25 cháu, cháu vàng, cháu đen nhẻm, cháu trắng
bóc, vô thần, cùng Thiên chúa, Hồi, Hindu…Vì vậy luật phải ấn định là cấm kỳ thị
chủng tộc, tôn giáo, giới tính và tuổi tác. Chú ý từ những việc nhỏ nhưng tạo
công bằng như thường xuyên đổi chỗ ngồi cho học sinh, để mọi học sinh đều có
quyền ngồi gần ánh sáng cửa sổ hay bục giảng. Người thầy phải luôn đảo khắp lớp
để tạo góc tiếp cận đồng đều với toàn thể học sinh.




“Cái quí nhất của một đất nước là dân chúng và lãnh
thổ, một nước phải có khả năng làm quân thù ngán sợ, dù để tấn công hay phòng
thủ” (7). Dù nổi tiếng hiếu hòa mà nhiều trường Canada phát động phong trào dã
ngoại và luyện tập như quân sự cho học sinh. Năm vừa rồi có lần một cô phóng
viên truyền hình óng ả phản ứng dữ dội khi thấy một sỹ quan Canada đang dạy bắn
cho các học sinh phổ thông. Viên sỹ quan nheo mắt nhìn lại người đại diện cho
quyền lực thứ tư đang gầm gào rằng cần dạy cho trẻ về hòa bình chứ không phải
là súng đạn và buông câu: Thưa cô, cô cũng đang có đầy đủ bộ phận của một con
điếm, nhưng cô không làm điếm phải không cô?




Hết lớp 8 học sinh Ontario đã đã phải tự chọn theo
tiếp chương trình học là để vào đại học hay ra làm nghề. Tư tưởng Socrates vẫn
phảng phất đâu đây:”Thượng đế trộn vàng trong một số người, bạc trong một số
người khác từ khi họ được sinh ra, và trộn đồng và sắt trong những kẻ mà trời định
làm thợ hoặc làm nghề nông”. Cái nhân bản là nhà trường cho cha mẹ và học sinh
tự quyết định và chịu trách nhiệm về sự chọn lựa hướng nghiệp của mình.




Dạy con người nghệ thuật làm giàu, nghệ thuật quản
trị hộ gia đình, xã hội cùng nghệ thuật tích lũy của cải, nhưng để giàu có là
chuyện đường dài. Trước nhất hãy dạy các cháu về lối sống tiết kiệm là cái có
thể làm ngay từng ngày từng giờ. Các trường đều phát động các cháu đi bộ, xe đạp
hoặc bàn trượt (scooter) đến trường. Phân loại rác để tái chế hay dùng lại túi
cũ là chuyện hàng ngày luôn được phát động và nhắc nhở.




Chuyện kiếm tiền ở Canada, cũng như bất kỳ nơi nào
khác, rất dễ và cũng rất khó. Cánh cửa làm giàu thật rộng mở nhưng mỗi cá nhân
hãy tự tìm cách vượt qua ngưỡng cửa đó.




Không xếp vấn đề nhạy cảm thành cấm kỵ. Các cháu học
về các khả năng của con người kể cả khả năng sinh lý từ khi còn rất sớm. Không
để con trẻ phải mầy mò trong bóng tối của sự thiếu hiểu biết. Theo đuổi sự hoàn
hảo là một ước vọng chính đáng của giáo dục, nhưng không thể biến đó thành một
đòi hỏi nghiệt ngã, không đòi hỏi sự hoàn hảo ở học sinh để giảm áp lực cho các
em, chấp nhận học sinh có sai lầm, cho tồn tại sự lựa chọn thứ hai. Con trẻ ở
đây luôn được an ủi bằng câu cửa miệng là chỉ có Chúa Trời là toàn bích, còn
chúng ta là con người, không một ai hoàn hảo cả (no one is perfect)!




Chú trọng giáo dục về sức mạnh mềm, về quyền con
người, về sự dẫn dắt của trí tuệ, của lý luận và lẽ phải, về sức mạnh của sự
bao dung. Có hôm chúng tôi đi làm về muộn vẫn thấy cậu con trai sáu tuổi ngồi đợi
bố mẹ ở chân cầu thang trước cửa. Hỏi sao cháu chưa đi ngủ cháu nói là phải đợi
bố mẹ về để nói lời cảm ơn vì bố mẹ đã lo lắng cho con có cuộc sống đầy đủ ngày
hôm nay. Hỏi ai dạy con nói thế? Cháu nói là không ai dạy cả, cháu tự muốn thức
đợi bố mẹ về, tự muốn được nói lời cảm ơn vì hôm nay ở trường cô giáo cho làm một
đề tài về các bạn ở những nước nghèo nơi không có đủ cả nước sạch để uống.




Giáo dục các công dân tý hon của mình không chỉ có
ý thức về sự giàu có của đất nước mình mà cần phải sớm có suy nghĩ, trách nhiệm
san sẻ với phần còn lại của thế giới. Có hôm học về cháu nhất quyết nhịn ăn
trong vòng 30 giờ. Hỏi sao? Cháu bảo ở trường đề nghị các cháu tự nguyện không
ăn hơn một ngày để biết thế nào là cảm giác đói hành hạ, để có thể đồng cảm với
rất nhiều bạn trẻ đang thiếu ăn trên thế giới. Hôm đó chúng tôi đã chủ tâm nấu
các món ngon đặc biệt mà cháu thích để kiểm tra độ tự giác nhưng quả thật là
nhà trường đã thành công. Con tôi đã ở lại trường cùng sinh hoạt với các bạn rồi
về nhà thật muộn, đóng chặt cửa phòng riêng và từ chối mọi lời trêu đùa khuyến
khích ăn của bố mẹ.




Là một nước tư bản phát triển, giáo dục rất coi trọng
các giá trị thực tiễn. Thực tiễn đúng là thước đo kiểm nghiệm mọi lý thuyết.
Trong các trường học các cháu không chỉ được học kiến thức cơ bản mà còn được dạy
dỗ để trở thành một công dân đắc dụng. Để tốt nghiệp phổ thông các cháu phải có
ít nhất 40 tiếng lao động thiện nguyện. Số giờ lao động công ích càng nhiều thì
cơ hội dành được học bổng đại học càng cao. Có cháu ngoài điểm học rất cao,
trong vòng 4 năm cuối phổ thông vẫn dành ra được cả nghìn tiếng để giúp đỡ người
già, người di dân mới tới, trẻ em chậm phát triển, hoặc tại các cơ quan công sở,
trường học. Học giỏi mà không có tấm lòng vàng là chưa đủ.




Canada rất coi trọng lãnh đạo tính (leadership),
nhưng vẫn đề cao tinh thần cộng tác đồng đội (teamwork). Trong hồ sơ xin vào
các đại học danh giá, thí sinh phải chứng minh khả năng lãnh đạo của mình trong
các công việc tại trường, lớp và cộng đồng, đồng thời cũng cần nêu rõ là mình
có tham gia bao nhiêu câu lạc bộ, tổ chức, hội đoàn, thể thao… Giáo dục Bắc Mỹ
cũng hướng tới việc đào tạo con người đa chức năng. Các trường đại học thường
cho các cháu quyền được hoàn thành cùng lúc 2 ngành nghề trong 4 năm học. Trước
khi vào trường đại học y để lấy bằng bác sỹ quân y, con của một người bạn tôi
đã phải hoàn thành một bằng đại học với hai nghề là sỹ quan lục quân và kỹ sư
điện tử trong 4 năm ở trường Võ bị West Point.




Năm lớp sáu, trong môn học về gia đình, tất cả học
sinh đều phải mang búp bê (đã được cài đặt chương trình) về nhà rồi bế tới trường
hàng ngày để chăm sóc trong vài tuần như chăm sóc một em bé hai tuần tuổi. Cũng
phải cho ăn 6-8 lần một ngày, uống nước, cho ợ, thay tã khi bị ướt và không được
để em bé khóc quá lâu nếu không muốn bị điểm kém. Học sinh chọn môn kinh tế
trong lớp 10 sẽ được phát tiền ảo để tham gia chơi chứng khoán. Không quan hệ
cá nhân, không trung gian và không một phí tổn. Khi con tôi muốn vào trường
chuyên, cháu được nhà trường giải thích rất rõ ràng rằng cháu cần phải thi tuyển
như thế nào để được nhận.




Chuyện vào đại học cũng là một đề tài thú vị. Để nhận
học bổng vào đại học, các cháu cần có thư giới thiệu của các thầy cô giáo phổ
thông, và những lá thư này được thầy cô viết một cách tự nguyện, đúng với quá
trình học tập và rèn luyện của các học sinh. Nhiều cháu nhận tới hàng trăm
nghìn đô học bổng, đổi lại các thầy cô nhận được lời cảm ơn và sự vui sướng là
đã có được một học sinh giỏi. Các cháu không cần thi đại học, điểm tổng kết sáu
môn lớp 12 sẽ được trường phổ thông chuyển thẳng tới các đại học để xem xét.
Tôi chưa từng nghe chuyện nâng hay chạy điểm nào ở đây. Vào các trường, khoa
danh tiếng thường là qua hai ban có quyền tương đương nhau 50/50 xét duyệt. Ban
đầu là nghiên cứu điểm học, ban thứ hai là xem các cháu đã làm bao nhiêu giờ
lao động công ích cho xã hội, có tài gì khác ngoài tài học. Ví dụ họ có thể hỏi
thí sinh ngoài học giỏi em còn biết làm gì nữa? Nếu em nói biết vẽ, nhảy đàn,
hát, hay hùng biện… thì mời em biểu diễn ngay đi cho chúng tôi xem em thực tài
thế nào. Chỉ thành mọt sách đơn thuần là không được yêu chuộng ở Canada. Học
sinh ngoan chăm học không đủ mà phải đa năng, hữu dụng và chứng tỏ là biết mang
ích lợi cho xã hội, có chính kiến, cá tính, bản lĩnh sống từ tấm bé.




Thi thì toàn bộ là thi viết. Cách chấm cũng đáng
bàn. Ở Nga thì điểm cao nhất là 5, Việt Nam thì 10, Tiệp thì 1 là điểm tuyệt đối.
Bắc Mỹ thường dùng % . Theo tôi cách tính điểm này chi li nên chính xác và công
bằng hơn cả.




Gia đình



Gia đình là cái nôi của giáo dục, mái trường đầu
tiên của con trẻ. Dù bận rộn tôi luôn dành vài ngày đầu năm đến trường đón các
cháu đi học về. Trên đường về nhà khi thấy các cháu hào hứng kể về thầy (cô)
giáo mới của mình là có cảm giác yên tâm ngay về năm học đó, cháu sẽ có một năm
dễ chịu. Khi các cháu chỉ nói về bạn bè, tôi biết là việc học của cháu năm đó sẽ
có ít nhiều trục trặc, khi cháu im lặng hoàn toàn chả mốn nói về thầy cũng như
về bạn là tôi thấy dông bão sẽ nổi lên đâu đó rồi và thường phải tìm hiểu tiếp
ngay ngọn nguồn, tính cách hỗ trợ cháu.




Muốn có hiệu quả tốt thì suất đầu tư thường phải
cao. Đầu tư không có nghĩa chỉ là tiền bạc mà nhiều khi cần chính lại là đầu tư
tình yêu thương, thời gian, công sức, lời động viên và sự khích lệ hữu ích vào
hi vọng. Không mấy nước có điều kiện như Thụy Sỹ khi cấm các bà mẹ có con dưới
năm tuổi được đi làm. Tuy nhiên dù ở đâu thì khi một cháu bé đi học là thường
cha mẹ cần mất thêm sáu bảy tiếng bổ trợ vòng ngoài mỗi ngày.




Một tập quán xấu mà tôi thấy dẫu là ở trong hay
ngoài nước nhiều gia đình người Việt thường mắc phải là quán tính lo lắng cho
con cái quá đà. Lúc còn nhỏ cần một thì nhiều khi bố mẹ đã mua cho tới hai ba,
khi trẻ cần chơi thì đã ép học, học trường chưa thấy đủ còn tranh thủ học thêm,
làm ăn thì chi chút dành dụm cho đủ tới đời con đời cháu. Vì cho con nhiều nên
thấy uy quyền của mình cũng phải nhiều theo. Chính những điều trên làm nhiều trẻ
em Việt đâm lười biếng, thụ động và thiếu tính độc lập cần thiết để vào đời.




Xã hội



Xã hội chính là phòng trắc nghiệm lớn nhất, nơi
nghiệm thu cuối cùng của sản phẩm trường lớp. Giáo dục không phải là tôn giáo
và sẽ không có ý nghĩa gì khi dạy toàn chuyện trên trời mà ra đời các em chỉ
nhìn thấy cánh cửa địa ngục. Bánh răng trường và đời ăn khớp thì xã hội hiền
hòa, con người từ trẻ tới già sẽ được đặt trên căn bản sự tin cậy và ủy thác
trách nhiệm. Những tờ quảng cáo đầu tiên tại phi trường quốc tế Canada là cảnh
sát ở đây khác với nhiều nước khác là người bạn thực sự của bạn, bạn có thể
trông cậy vào sự giúp đỡ của họ ở bất kỳ đâu. Thuế vụ Canada thì chỉ căn cứ vào
các thông tin tự khai của các cá nhân để tính thuế. Mọi sự kiểm tra nếu có hầu
như là do sự lựa chọn ngẫu nhiên của máy tính. Nếu phát hiện có sai sót trong lời
khai thì giải pháp là phải hoàn trả đầy đủ lại cho nhà nước cộng thêm tiền lãi
cho việc nộp thuế sai, muộn. Giải quyết việc với các cơ quan công quyền chủ yếu
qua điện thoại, email, thư hoặc fax. Nếu có việc cần gặp thì luôn luôn có người
tiếp đón niềm nở và giải thích cặn kẽ. Y tế cơ bản là không mất tiền với toàn
dân nhưng không vì thế mà các nhà thương “thí” phục vụ công dân thiếu chu đáo.
Thực tế không thấy có sai biệt lớn so với quảng cáo của các cơ quan công quyền.Vợ
tôi đã từng thập tử nhất sinh vì ca sinh khó tại bệnh viện và có điều kiện được
hưởng sự chăm sóc miễn phí mà tận tình, nồng hậu đến nỗi chỉ mơ ước là khi già
và mỏi mệt thì con gái ruột cũng đối xử với mình được một phần như vậy.




“Nghèo khó là cha đẻ của cách mạng và tội ác”(8)
nhưng đồng thời ”một sự thật là những tội phạm ghê gớm nhất được gây ra không
phải vì thiếu thốn mà vì thừa thãi”(9). Làm sao để người nghèo không phải lo tiền
y tế, học hành mà còn được trợ cấp từ nhà ở, tiền ăn, tiêu dùng, trông con, đi
lại…, và cả người nghèo cũng như người giàu không tham của người khác?




Có hôm trước bữa cơm mâm cao cỗ đầy, người bạn tôi
nói với con, mình ăn uống thế này phí phạm quá, thương cho những đất nước nghèo
đói, nơi con người đang thiếu ăn. Cháu liền thắc mắc, tại sao không chịu nấu mà
ăn. Bố cháu bảo: họ có gì mà nấu. Cháu thắc mắc hơn: tại sao không mở tủ lạnh lấy
đồ ra nấu. Được biết thậm chí không có cả tủ lạnh, cháu bảo sao không hỏi xin
trợ cấp từ chính phủ. Và khi biết chính phủ nhiều khi toàn làm ngược là “trợ cấp”
cho người giàu và quay lưng trong việc bố thí cho người nghèo, cháu bảo thế thì
bầu chính phủ khác để tìm cho ra người có khả năng giải quyết chuyện đó. “Đi hỏi
già về nhà hỏi trẻ”, nhiều cái suy nghĩ thẳng băng của trẻ cũng đáng lắm cho
người lớn phải suy nghĩ.




Công bằng là khi “những nghề đòi hỏi nhiều kỹ năng
là những nghề ít may rủi nhất… nghề tầm thường nhất là những nghề không đòi hỏi
sự suất sắc”(10). Nhưng khi thấy ngoài xã hội kẻ tầm thường lại thành công, còn
người suất sắc phải chật vật mới sống qua được ngày thì học sinh sẽ lấy đâu ra
đủ hào hứng và tâm huyết để dùi mài kinh sử.




Trường đời



Là cái lớn hơn tất cả các giảng đường gộp lại. Chỉ
có điều ta phải ở tư thế nào để đón nhận nó. Ở một xứ công nghiệp điện tử hóa
cao như Bắc Mỹ mà tôi chưa gặp một giáo sư nào đánh giá thấp việc đọc sách in của
trẻ em. Các bà mẹ không còn trẻ lắm nhưng có con đang học tiểu học quanh nhà
tôi có sáng kiến lập Moms & sons reading club. Các cháu phải tự chọn cuốn
sách để đọc và thảo luận chung. Khi các cháu tranh luận với nhau về cuốn sách ở
phòng bên thì các bà mẹ ngồi bàn luận với nhau về cuốn sách khác hay chủ đề thú
vị gì đó ở nhà ngoài, cùng đề ra giải pháp và cùng thử áp dụng.




Có bữa một bà giáo sư của Uof T gốc Ireland đề nghị
mọi người tham khảo cuốn Năm ngôn ngữ của tình yêu “The 5 love languages” của
Gary Chapman. Đông hay Tây thì ai cũng coi trọng giá trị nền tảng của gia đình.
Phương Đông thiên về cách là tính tuổi, chọn ngày lành tháng tốt, cầu may tránh
rủi thì cách của phương Tây là mổ xẻ bản chất của phong cách giao tiếp và tiếp
cận nó cùng xử lý nó theo phương án chủ động để gìn giữ hạnh phúc gia đình.




Một hôm khác một bà giáo sư gốc Đan Mạch đưa ra ý
kiến là ở Đan Mạch thường không cho trẻ vào nhà trước khi trời tối. Vì vậy khi
còn sáng là phải ra vườn, ra sân chơi thể thao, đọc sách, tối mới được vào nhà
thì thời gian chả còn mấy để các cháu hí hoáy với máy tính nữa.




Vợ tôi thì đề ra là tất cả máy tính trong nhà phải
để cùng trong một phòng để dễ bề kiểm soát, và sau 12:00 p.m thì tất cả máy
tính trong nhà phải được tắt.




Trước cửa nhà tôi có nhà hai cụ già một gốc Đức, một
gốc Hong Kong đều đã ngoài 80, đã dạy chúng tôi thật nhiều điều. Một hôm thấy cụ
người Hong Kong chạy sang cho chúng tôi mấy cây hoa. Vợ tôi cầm tay bà định đưa
qua đường vì trời đã khá tối mà xe cộ khúc này được chạy tới 60km/h. Bà cụ cảm
ơn và nói tôi còn chưa già, và nhất quyết không cho dắt. Vợ tôi cứ tấm tắc mãi
là nhiều người chỉ bằng nửa tuổi bà như chúng tôi mà không được mạnh mẽ và
khang kiện về tinh thần như bà. Bà người gốc Đức thì cứ 5:30 sáng tự phóng xe
lên trang trại của bà cách nhà 120 km, chiều về. Khuôn viên nhà bà hơn 600 m2
luôn sạch sẽ tinh tươm. Bà sống một mình và không thuê ai làm bất cứ việc gì dù
là nhỏ nhất từ cắt cỏ, tỉa hoa, dọn tuyết và luôn nói với chúng tôi rằng bà
chưa thấy ai chết vì yêu lao động. Cứ sáng chủ nhật hàng tuần bà mở cửa đón con
cháu bạn bè đến ăn sáng. Bà nói vì yếu sức rồi nên mỗi tuần bà chỉ có thể làm một
bữa sáng vui chung với mọi người. Chúng tôi học bà dành bữa sáng chủ nhật cho
gia đình và đề nghị các cháu phải tự lo liệu bữa đó cho cả nhà.




Mấy năm trước tôi làm cùng công ty với Jolly – một
BMA từ Ấn sang Canada định cư khoảng 15 năm mà năm nào cũng kiếm cả triệu đô,
trong khi thanh niên Canada học hành chí chết để khi ra trường mong kiếm việc
có lương khởi điểm là ba bốn chục ngàn $/năm. Kiếm ra ngần ấy tiền sau từng ấy
năm thì dù ở đâu trên dất Canada này cũng không thể gọi là nghèo được nữa vậy
mà Jolly vẫn đi môt xe Daewoo Lanos cũ giá độ $2000. Hồi đó thanh niên Bắc Mỹ
chưa có phong trào đi xe thân thiện với môi trường như bây giờ, mà rất thích xe
Hummer. Loại xe đó uống xăng như nước, vóc dáng to khỏe, nam tính như xe tăng
trên đường phố. Trong một lần liên hoan các thanh niên hỏi Jolly là sao chưa
mua Hummer chạy? Jolly nói: Chính bản thân tôi đã là Hummer rồi còn tìm mua làm
gì nữa? Nhìn qua cửa sổ tôi chỉ cho các thanh niên đó hơn hai chục chiếc Hummer
của họ đang đỗ và nói: Ở ngoài kia trông chúng ta thật may mắn vì có thừa mứa
Hummer, nhưng ở trong này chúng ta vẫn đang thật thiếu Jolly. Sau buổi liên
hoan đấy, tình cảm của chúng tôi đã vượt qua eo biển chật hẹp của tình đồng
nghiệp tiến sâu vào đại dương bao la của tình bạn.




Ông trời quả là đánh đố con người. Thường lúc tuổi
đời và trí óc còn nhiều non nớt thì đã cần phải ra nhiều quyết định cực kỳ hệ
trọng cho cả đời. Cần hướng nghiệp đúng, chọn nghề gì cho phù hợp làm sinh kế,
yêu thương ai, chọn ai làm bạn đời…. Có lẽ ông trời làm vậy để khiến kiếp người
cứ phải luôn ”học, học nữa, học mãi”, học cho tới cái đúng, tránh cái sai, để
hoàn thiện, để phủ định và tái khẳng định, để vân vân và vân vân… Tạo khả năng
độc lập sớm và chắc chắn về tư duy sẽ giúp giới trẻ nhanh chóng định hình và có
được những chọn lựa hợp lý và đúng đắn.




Henry Ford nói “Anyone who stops learning is old,
whether at twenty or eighty” tạm dịch: ai dừng chuyện học là người già dù người
ấy 20 hay 80. Nói rộng ra, một gia đình hay đất nước cũng cần như vậy, cần liên
tục học hỏi để thích ứng, tồn tại và phát triển.




Chẳng mấy nữa lại hết Hè! Ít nhất, cần nhắc con dậy
đến trường cho đúng giờ vào ngày thứ ba tuần đầu tiên của tháng chín.




PHẠM NGỌC CƯƠNG, Toronto Canada 19/8/2012




Trích dẫn:




(1); (3); (4); (6);(7);(8);(9);(10)- Aristotle- triết
gia vĩ đại, nhà bác học, nhà tư tưởng Hy



Lạp



(2) Solon- một triết gia trong thất hiền Hy Lạp.
Về Đầu Trang Go down
 
Bài viết hay tham khảo
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang
 Similar topics
-
» Các công ước Hàng hải quốc tế mà Việt Nam tham gia
» [Discuss] Nếu GD có thể tham gia WE GOT MARRIED ?
» [8/9/13][Vid] Giới thiệu tập Running Man có sự tham gia của GD, Daesung và Seungri
» [15/10/2013][News] TOP tham gia chương trình thực tế Running Man
» [12/5/15][News] BIGBANG sẽ tham gia show "Happy Together"

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
Nam Định :: Xã Hội :: Văn Hóa-
Chuyển đến 
Free forum | Khoa học | Khác | © phpBB | Free forum support | Liên hệ | Report an abuse | Free blog